
Makat Çatlağı (Anal Fissür) Nedir?
Makat bölgesi, yapısı ve sinir uçları nedeniyle oldukça hassastır. Uzun süren kabızlık ve aşırı zorlanma sonucunda makat bölgesinde yırtılmalar meydana gelebilir. Bu durum makat çatlağı veya tıbbi adıyla anal fissür olarak adlandırılır.
Makat çatlağı genellikle sırt üstü yatıldığında saat 6 hizasında bulunan ve makatın en hassas bölgelerinden biri olan anoderm adı verilen kısımda oluşur.
Yırtık meydana geldiğinde vücudun iyileştirici mekanizmaları devreye girerek bölgeyi onarmaya çalışır. Ancak yara tamamen iyileşmeden tekrar dışkılama gerçekleşmesi, yaranın yeniden açılmasına neden olabilir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Neden Olur?
Makat çatlağının en sık görülen nedenlerinden biri uzun süren kabızlıktır.
Kabızlık ve aşırı zorlanmanın yanı sıra anüsün son kısmını çevreleyen kasların aşırı derecede kasılması ve spazm oluşturması da dışkılamayı zorlaştırabilir.
Bu durum zaman içerisinde yaranın kronikleşmesine ve anal fissür oluşmasına yol açabilir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağına neden olabilecek başlıca durumlar şunlardır:
Büyük ve sert dışkılama
Uzun süren kabızlık
Kronik ishal
Dışkılama sırasında aşırı zorlanma
Hamilelik
Doğum
Daha nadir olarak;
Crohn hastalığı,
Ülseratif kolit gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları,
Cinsel yolla bulaşan bazı enfeksiyonlar,
Anal kasların normalden fazla gergin olması
da makat çatlağı gelişimiyle ilişkili olabilir. makat çatlağı yazısı makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Belirtileri Nelerdir?
Anal fissürün en karakteristik belirtilerinden biri dışkılama sırasında ve sonrasında ortaya çıkan ağrıdır.
Hastalar bu ağrıyı sıklıkla “cam kesiği gibi” tarif eder. Ağrı birkaç dakika sürebileceği gibi bazı hastalarda dışkılama sonrasında 1-2 saat devam edebilir.
Kanama da makat çatlağında görülebilir ancak ağrı genellikle daha ön plandadır.
Başlıca makat çatlağı belirtileri şunlardır:
Dışkılama sırasında cam kesiği şeklinde ağrı
Tuvalet sonrasında devam eden ağrı
Makattan kanama
Makat çevresinde görülebilen çatlak
Çatlak çevresinde yumru veya deri çıkıntısı
Kaşıntı
Tahriş
Tuvalete çıkmakta güçlük
Kronikleşmiş makat çatlaklarında çatlağın uç kısmında deri çıkıntısı da meydana gelebilir. makat çatlağı yazısı
Akut ve Kronik Makat Çatlağı Arasındaki Fark Nedir?
Makat çatlağı başlangıç aşamasında akut anal fissür, ilerleyen dönemde ise kronik anal fissür şeklinde görülebilir.
Akut makat çatlaklarında her zaman cerrahi tedavi gerekmez. Kabızlığın giderilmesi, dışkının yumuşatılması ve diğer medikal yöntemlerle iyileşme sağlanabilir.
İlerlemiş ve kronik makat çatlaklarında ise cerrahi tedavi daha fazla gündeme gelebilir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Nasıl Teşhis Edilir?
Anal fissür çoğu zaman poliklinik şartlarında gerçekleştirilen muayene ile teşhis edilebilir.
Doktor makat bölgesini gözle değerlendirir ve gerekli durumlarda fizik muayene gerçekleştirir.
Kaynak metinde özellikle 40 yaş üzerindeki hastalarda diğer hastalıkların dışlanması amacıyla gerekli görüldüğünde kolonoskopi veya rektosigmoidoskopi yapılmasının önemli olduğu belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Nasıl Tedavi Edilir?
Makat çatlağının hem ameliyatsız hem de cerrahi tedavi yöntemleri bulunmaktadır.
Hangi yöntemin uygulanacağı;
Çatlağın akut veya kronik olması,
Hastanın ağrısının şiddeti,
Şikâyetlerin süresi,
Daha önce uygulanan tedavilere verilen yanıt
gibi faktörlere göre belirlenir.
İlk Basamak Tedaviler
Tedavinin ilk aşamasında dışkılamayı kolaylaştırmak ve çatlağın tekrar açılmasını önlemek amaçlanır.
Kaynak metinde ilk basamakta;
Dışkı yumuşatıcılar,
Liften zengin beslenme,
Sıcak su oturma banyoları
önerilmektedir.
Hastaların bir kısmında bu yöntemlerle geçici veya kalıcı rahatlama sağlanabilir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı İçin Krem ve İlaç Tedavisi
İlk basamak tedavilerden yeterli sonuç alınamazsa doktor değerlendirmesiyle lokal tedaviler uygulanabilir.
Kaynak metinde kısa süreli lokal kortizonlu kremlerden ve makatın son kısmındaki düz kasların gevşemesini sağlayan lokal ilaçlardan söz edilmektedir.
Kas gevşetici lokal ilaçlar makat kasındaki gerginliği azaltabilir. Ancak damarların düz kaslarını da etkileyebildiğinden bazı hastalarda baş ağrısı görülebilir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Botoks ile Tedavi Edilebilir mi?
Anal fissür tedavisinde seçeneklerden biri botoks uygulamasıdır.
Botoks uygulamasının amacı makat çevresindeki aşırı kasılmış kasın geçici olarak gevşetilmesidir.
Kaynak metinde botoksun yaklaşık %40-60 oranında etkili olabileceği ve etkisinin devamı için 6-8 ayda bir tekrar uygulama gerekebileceği belirtilmektedir.
Botoks özellikle ameliyattan çekinen veya genel sağlık durumu cerrahi işlem için uygun olmayan hastalarda değerlendirilebilir. makat çatlağı yazısı
Cerrahi tedaviyle karşılaştırıldığında botoksun başarı oranı daha düşüktür ve uygulamanın tekrarlanması gerekebilir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Her makat çatlağı hastasının ameliyat olması gerekmez.
Özellikle yeni başlayan akut anal fissürlerde öncelikle ameliyatsız tedaviler uygulanabilir.
Ancak;
Tedavilere rağmen devam eden şiddetli ağrı,
Tuvalet sonrasında uzun süre geçmeyen ağrı,
Devam eden kanama,
Kronikleşmiş veya derin anal fissür,
Hastanın tuvalete gitmekten kaçınması,
Ağrı korkusuyla yemek yemeyi azaltması,
Hastalığın günlük ve sosyal yaşamı ciddi şekilde etkilemesi
gibi durumlarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Kaynak metinde özellikle hastanın yaşam kalitesinin ameliyat kararında önemli olduğu belirtilmektedir. Şikâyeti olmayan bir hastanın yalnızca çatlak bulunması nedeniyle ameliyat edilmesinin gerekli olmadığı da vurgulanmaktadır. makat çatlağı yazısı makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Kronik anal fissürde uygulanan cerrahi yöntemlerden biri Lateral Internal Sfinkterotomi (LİS) yöntemidir.
Bu ameliyatta amaç anal fissürün oluşmasına ve iyileşememesine katkıda bulunan kas gerginliğini azaltmaktır.
Kaynak metinde cerrahi yöntemin yaklaşık %97 oranında iyileşme sağladığı belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Ameliyat genel veya spinal anestezi altında gerçekleştirilebilir.
Kaynakta ameliyat süresinin yaklaşık 10-20 dakika olduğu, hastaların çoğunlukla aynı gece taburcu edildiği ve yaklaşık 2-3 gün içerisinde günlük yaşama ve işe dönebildiği belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Lazerle Tedavi Edilir mi?
Kaynak metne göre anal fissür ameliyatında lazer yöntemi kullanılmamaktadır.
Lazer bir ısı kaynağıdır ve daha çok hemoroid veya anal fistül gibi farklı hastalıkların tedavisinde gündeme gelmektedir. makat çatlağı yazısı
Bu nedenle “lazerle makat çatlağı tedavisi” ile ilgili karar verirken uygulanacak yöntemin ne olduğunun ve hangi amaçla kullanılacağının doktorla ayrıntılı şekilde görüşülmesi gerekir.
Makat Çatlağı Ameliyatı Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Ameliyat öncesindeki beslenmenin amacı ilk dışkılamanın mümkün olduğunca rahat gerçekleşmesine yardımcı olmaktır.
Kaynak metinde ameliyattan 1-2 gün önce daha sulu yemeklerin tercih edilmesi önerilmektedir.
Ayrıca;
Acılı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulması,
Kabızlığa neden olabilecek yiyeceklerin sınırlandırılması,
Çilek, kivi, incir ve haşhaş gibi küçük çekirdekli besinlerden kaçınılması
önerilmektedir.
Ameliyattan önceki açlık süresi ise anestezi ve cerrahi ekip tarafından hastaya bildirilmelidir. Kaynak metinde bu süre 6-8 saat olarak belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Ameliyatı Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Ameliyat sonrasında en önemli konulardan biri kabızlığın önlenmesidir.
Hem çatlağın hem de ameliyat bölgesinin iyileşmesi için bölgenin gereksiz şekilde zorlanmaması gerekir.
Dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar:
Kabızlıktan kaçınmak
İshalden kaçınmak
Sıcak su oturma banyolarını aksatmamak
Tuvalet sonrası hijyene dikkat etmek
Beslenme düzenini dışkılamayı kolaylaştıracak şekilde oluşturmak
Bu alışkanlıkların yalnızca ameliyat sonrası dönemde değil, uzun vadede sürdürülmesi önerilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Cerrahi tedavinin doğru hastaya ve uygun teknikle uygulanması önemlidir.
Kaynak metinde ameliyat sonrasında görülebilecek sorunlar arasında özellikle;
Gaz kaçırma,
Dışkı kontrolünde sorun,
Apse,
Fistül
gibi komplikasyonlardan söz edilmektedir.
Gaz ve dışkı kontrolündeki sorunlar özellikle ameliyat sonrası erken dönemde görülebilir. Kaynakta yara iyileşme sürecinin uzun sürebileceği ve şikâyetlerin takip edilmesi gerektiği belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Ne Kadar Sürede İyileşir?
İyileşme süresi hastaya, hastalığın evresine ve uygulanan tedaviye göre değişebilir.
Cerrahi tedaviden sonra hasta aynı gün ayağa kaldırılabilir ve yaklaşık 2-3 gün içerisinde sosyal yaşamına dönebilir.
Ancak dokuların tamamen iyileşme süreci daha uzun olabilir. Kaynak metinde mikroskobik iyileşmenin 6 aya kadar sürebileceği belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağında Oturma Banyosu Nasıl Yapılır?
Sıcak su oturma banyosu anal fissür tedavisinde kullanılan destekleyici yöntemlerden biridir.
Kaynak metinde banyo suyu sıcaklığındaki su içerisinde makat bölgesinin yaklaşık 5-10 dakika bekletilmesi ve uygulamanın mümkünse dışkılama sonrasında, günde iki kez yapılması önerilmektedir. makat çatlağı yazısı
Uygulamanın hastanın durumuna göre nasıl yapılacağı konusunda doktorun önerileri takip edilmelidir.
Makat Çatlağında Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Beslenmenin temel amacı kabızlık ve ishali önleyerek dışkılamayı kolaylaştırmaktır.
Kaynak metinde özellikle;
Acı ve baharatlı yiyeceklerden,
Haşhaş,
İncir,
Kivi,
Çilek gibi küçük çekirdekli yiyeceklerden,
Köri,
Kimyon,
Çemen gibi bazı yoğun baharatlardan
kaçınılması önerilmektedir. makat çatlağı yazısı
Bunun yanında yeterli lif tüketimi ve dışkının sertleşmesini engelleyecek bir beslenme düzeni önemlidir.
Makat Çatlağı Kendiliğinden Geçer mi?
Yeni başlayan makat çatlakları bazı hastalarda kendiliğinden iyileşebilir.
Özellikle hastalığın başlangıç döneminde kabızlığın giderilmesi ve bölgenin tekrar tekrar travmatize olmasının önlenmesiyle iyileşme görülebilir.
Ancak kronik ve derin makat çatlaklarında kendiliğinden iyileşme olasılığı çok daha düşüktür. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Tekrarlar mı?
Kaynak metne göre uygun cerrahi tedaviden sonra makat çatlağının tekrarlama olasılığı düşüktür. makat çatlağı yazısı
Bununla birlikte kabızlık veya ishal gibi anal bölgeyi zorlayan durumların kontrol altında tutulması önemlidir.
Makat Çatlağı ve Hemoroid Arasındaki Fark Nedir?
Makat çatlağı ve hemoroid aynı hastalık değildir.
Makat çatlağı (anal fissür) makatın uç kısmındaki dokuda oluşan bir yırtıktır.
Hemoroid (basur) ise makat kanalındaki damarsal yastıkçıkların hastalanması sonucu ortaya çıkan farklı bir durumdur.
Her iki hastalık da ağrı, kanama ve dışkılama sırasında rahatsızlık gibi benzer şikâyetlere yol açabildiği için hastalar tarafından birbirleriyle karıştırılabilir. Kaynak metinde de iki hastalığın komşu anatomik bölgelerde ortaya çıktığı belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat Çatlağı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Makat çatlağı kanama yapar mı?
Evet. Makat çatlağında dışkılama sırasında yaranın tekrar açılması nedeniyle kanama görülebilir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı ağrı yapar mı?
Evet. En tipik belirtilerinden biridir. Hastalar dışkılama sırasında ağrıyı sıklıkla cam kesiği şeklinde tarif eder. Ağrı dışkılama sonrasında birkaç dakikadan birkaç saate kadar devam edebilir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı kaşıntı yapar mı?
Evet. Çatlağın bulunduğu bölgede doku bütünlüğünün bozulması ve bölgenin tahriş olması kaşıntıya neden olabilir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı kanser yapar mı?
Kaynak metne göre makat çatlağı kansere neden olmaz. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı şişlik yapar mı?
Kronik makat çatlağında dışarı doğru bir deri parçası oluşabilir. Bu bölgenin tahriş veya enfekte olması durumunda şişlik görülebilir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı ishal yapar mı?
Makat çatlağı ishale neden olmaz. Ancak uzun süren ishal makat çatlağı oluşmasına katkıda bulunabilir. makat çatlağı yazısı
Hamilelikte makat çatlağı görülür mü?
Evet. Gebelik dönemindeki hormonal değişiklikler ve artan basınç nedeniyle daha önce anal fissür yaşamamış kadınlarda da makat çatlağı ortaya çıkabilir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı olan kadın normal doğum yapabilir mi?
Kaynak metinde makat çatlağının normal doğuma engel olmadığı belirtilmektedir. makat çatlağı yazısı
Makat çatlağı için hangi doktora gidilir?
Makat çatlağının tanı ve tedavisi için Genel Cerrahi bölümüne başvurulmalıdır. Anal bölge hastalıkları konusunda çalışan bir genel cerrahi uzmanı tarafından değerlendirme yapılabilir. makat çatlağı yazısı
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Özellikle;
Dışkılama sırasında şiddetli ağrı,
Tuvalet sonrasında uzun süre devam eden ağrı,
Makattan kanama,
Tekrarlayan anal fissür,
Makatta şişlik veya akıntı,
Tedaviye rağmen geçmeyen şikâyetler,
Kabızlık veya ishal ile birlikte tekrarlayan anal sorunlar
varsa Genel Cerrahi Uzmanına başvurulması uygun olacaktır.
Anal fissüre benzeyen şikâyetlerin başka anal ve bağırsak hastalıklarında da görülebileceği unutulmamalıdır.
Son güncelleme: 05 Ekim 2026
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez.