
Kolorektal Cerrahi Nedir?
Kolorektal cerrahi; kalın bağırsak (kolon), rektum ve anal bölge hastalıklarının tanı, takip ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen genel cerrahi alanıdır.
Kolon ve rektum hastalıkları; karın ağrısı, dışkılama alışkanlıklarında değişiklik, makattan kanama, şişkinlik, kabızlık veya anal bölgede ağrı gibi farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Tedavinin planlanmasında hastalığın türü, bulunduğu bölge, yaygınlığı ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Kolorektal Cerrahi Hangi Hastalıklarla İlgilenir?
Kolorektal cerrahi kapsamında değerlendirilen başlıca hastalıklar şunlardır:
Kolon (kalın bağırsak) kanseri
Rektum kanseri
Kolon ve rektum polipleri
Divertiküler hastalık
Crohn hastalığı
Ülseratif kolit
Hemoroid
Anal fissür (makat çatlağı)
Anal fistül
Perianal apse
Rektal prolapsus
Bu hastalıkların her biri farklı tanı ve tedavi yaklaşımı gerektirdiğinden, tedavi planı hastaya özel olarak oluşturulur.
Kolorektal Hastalıkların Belirtileri Nelerdir?
Kolon, rektum ve anal bölge hastalıklarında görülebilecek belirtiler hastalığa göre değişebilir.
Özellikle;
Makattan kanama
Dışkıda kan görülmesi
Uzun süren kabızlık veya ishal
Dışkılama alışkanlığında değişiklik
Karın ağrısı ve şişkinlik
Açıklanamayan kilo kaybı
Dışkılama sırasında ağrı
Makatta şişlik veya ele gelen kitle
Makattan akıntı
Tam boşalamama hissi
gibi şikâyetlerin devam etmesi durumunda Genel Cerrahi değerlendirmesi önerilir.
Özellikle makattan kanama, yalnızca hemoroid gibi iyi huylu hastalıklarla ilişkilendirilmemeli; altta yatan nedenin belirlenmesi için değerlendirilmelidir.
Kolorektal Hastalıkların Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı süreci hastanın şikâyetlerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve fizik muayene ile başlar.
Hastalığın türüne göre;
Kolonoskopi
Rektosigmoidoskopi
Bilgisayarlı tomografi (BT)
Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
Ultrasonografi
Laboratuvar testleri
Patolojik inceleme
gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Gerekli tetkikler hastanın şikâyetleri ve muayene bulgularına göre belirlenir.
Kolorektal Cerrahi Nasıl Uygulanır?
Kolorektal hastalıkların tedavisinde her hasta için tek bir cerrahi yöntem bulunmamaktadır.
Hastalığın türüne ve evresine göre açık cerrahi veya minimal invaziv (laparoskopik) cerrahi yöntemler uygulanabilir.
Cerrahi tedavide temel amaç hastalıklı dokunun uygun şekilde tedavi edilmesi veya gerekli durumlarda çıkarılması ve bağırsak fonksiyonlarının mümkün olduğunca korunmasıdır.
Özellikle kolon ve rektum kanserlerinde uygulanacak cerrahinin kapsamı; tümörün bulunduğu bölgeye, hastalığın evresine ve yapılan görüntüleme sonuçlarına göre planlanır.
Laparoskopik Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik cerrahide işlemler karın bölgesinde oluşturulan küçük kesilerden kamera ve özel cerrahi aletler kullanılarak gerçekleştirilir.
Uygun hastalarda laparoskopik yaklaşım;
Daha küçük cerrahi kesiler,
Ameliyat sonrası daha az ağrı,
Daha erken hareket edebilme,
Hastanede kalış süresinin kısalması,
Günlük yaşama daha hızlı dönüş
gibi avantajlar sağlayabilir.
Ancak her hasta laparoskopik cerrahi için uygun olmayabilir. Cerrahi yöntem hastalığın özellikleri ve hastanın genel durumu değerlendirilerek belirlenir.
Kolon ve Rektum Kanserlerinde Cerrahi Tedavi
Kolon ve rektum kanserlerinde cerrahi tedavi, hastalığın evresine göre tedavinin önemli bir bölümünü oluşturabilir.
Cerrahide temel amaç kanserli bağırsak bölümünün çevresindeki lenf bezleriyle birlikte uygun cerrahi sınırlar içerisinde çıkarılmasıdır.
Rektum kanserlerinde ise tümörün makata olan uzaklığı ve çevre dokularla ilişkisi tedavi planlamasında önemlidir. Bazı hastalarda ameliyattan önce veya sonra medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisi tedavileri de gerekebilir.
Bu nedenle kolorektal kanserlerin tedavisi multidisipliner olarak planlanabilir.
Anal Bölge Hastalıklarının Tedavisi
Kolorektal cerrahi yalnızca kolon ve rektum kanserlerini kapsamaz.
Hemoroid, anal fissür, anal fistül ve perianal apse gibi anal bölge hastalıkları da bu alan içerisinde değerlendirilir.
Tedavi hastalığa göre;
Yaşam tarzı ve beslenme düzenlemeleri,
İlaç tedavileri,
Poliklinik uygulamaları,
Minimal invaziv girişimler,
Cerrahi yöntemler
ile gerçekleştirilebilir.
Kolorektal Cerrahi Sonrası İyileşme Süreci
Ameliyat sonrası iyileşme süresi gerçekleştirilen operasyonun türüne ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir.
Ameliyat sonrasında hastanın mümkün olduğunca erken hareket etmesi, bağırsak fonksiyonlarının takip edilmesi, uygun beslenme programına geçilmesi ve yara bakımının düzenli yapılması önemlidir.
Hastanede kalış ve günlük yaşama dönüş süresi gerçekleştirilen cerrahi işleme göre değişiklik gösterir.
Hangi Durumlarda Genel Cerrahi Uzmanına Başvurulmalıdır?
Özellikle makattan kanama, dışkıda kan, uzun süren kabızlık veya ishal, dışkılama alışkanlığında belirgin değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı, devam eden karın ağrısı veya anal bölgede ağrı ve şişlik gibi şikâyetlerde Genel Cerrahi Uzmanına başvurulması uygun olacaktır.
Erken değerlendirme, özellikle kolon ve rektum hastalıklarında doğru tanı ve uygun tedavinin planlanması açısından önem taşır.
The information on this page is for general information only and does not replace examination, diagnosis or treatment.